حس لامسه چیست؟

نویسنده : آموزشگاه شبانه روزی رسولیان - ساعت ۸:٥۸ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

  یکی دیگر از حواسی که به شخص نابینا برای درک یا داشتن تصور از فضا کمک میکند، حس لامسه است.نه تنها نابینا با لمس کردن شی به ماهیت آن یعنی به جنس و فرم آن پی می برد،بلکه لمس کردن،تصور و ذهنیت نابینا را نسبت به اشیا شکل یا تغییرمیدهد.                      انسانهایی که نابینا نیستند، زمانی که به جسمی فکر می کنند آنرا در ذهن خود دو بعدی تصور می کنند، اما برای یک انسان نابینا، همه اشیا و اجسام فقط ماهیت سه بعدی دارند. اسکندر در این باره می گوید: بطور مثال شما روی کاغذ، دو تا خط می کشید و در بالا و پایینش یک دایره می کشید و به آن لیوان می گویید. ولی یک نابینا سخت می تواند یا اصلا نمی تواند به آن نقاشی لیوان بگوید. نابینا باید حتما آن جسم را لمس کند و بفهمد که این جسم مثلا لیوان، سه بعدی است تا بداند که این لیوان است.


 بدین طریق لیوان در تصور نابینا نقش می بندد. یعنی زمانی که تصور لیوان، خانه یا هر جسم دیگری را می کند، تصوری سه بعدی از آن جسم در ذهن دارد و همان حالتی که لمس می کند، تصور هم می نماید.                                                                                                        یکی دیگر از مواردی که حس لامسه به نابینایان کمک می کند، برای خواندن نوشته هایشان است.                                                                                                              

نابینایان برای نوشتن از خطی به نام "بریل" استفاده می کنند. البته این خط بصورت برجسته نوشته می شود و نابینایان با ل لمس کردن این خطوط، لغت ها را می خوانند.

این خط از شش نقطه تشکیل شده است که به 64 حالت میتوان آنها را ترکیب کرد.

بطور مثال زمانی که دو نقطه بصورت عمودی قرار بگیرند، یعنی حرف "ب" و زمانی که دو نقطه افقی قرار بگیرند، حرف "چ" میباشد.

پرورش حس بساوایی

توان حس لامسه شما به حدی است که افتادن بال مگسی را که در فاصله یک سانتی متری گونه  شماست، حس کنید. اما شما آنقدر در زندگی روزمره خود نسبت به محرکهایی که با پوست تنتان تماس پیدا می کنند، بی توجه و بی اعتنایید که حس بساوایی شما خیلی تنبل و ضعیف شده است.

همین الان لباسی که به تن دارید حس کنید. حس کنید که با چه قسمتهایی از تن شما بیشتر تماس دارد. نرمی و زبری لباس را در هر نقطه ای حس کنید. کفشی که به پا دارید، عینکی را که احیانا به چشم دارید، ساعتی را که به دست دارید و .....

همین طور اگر در فضای بیرون هستید، نسیمی که تن شما را نوازش می کند حس کنید. اگر چه این توانایی مثبت حس لامسه است که بعد از مدتی وجود عینک را روی صورت حس نمی کند.

شما در طول روز برای پرورش حس بساوایی و جلوگیری از تضعیف آن، بطور آگاهانه و فعال آن را به خاطر بیاورید و حس کنید.

هدفهای پرورش حس لامسه در کودکان

1-     کودکان باید بتوانند سطوح مختلف را با یکدیگر مقایسه کنند و احساس خود را با کلماتی مثل زبرتر، نرمتر، صافتر، سخت تر گزارش دهند.

2-    باید بتوانند اشیا و مواد را بر اساس خصوصیات ظاهری و لمس کردن آنها طبقه بندی کنند.

3- باید به اهمیت محافظت از دستها و دوری از خطرات مانند دست نزدن به آتش، فرو نبردن دستها در مواد کثیف و اهمیت استفاده از دستها برای انجام کارهای صحیح و خوب (مانند استفاده از دستها برای کمک به دیگران دادن غذا به حیوانات و پرندگان، پول انداختن در صندوق خیرات، خوردن غذا و ............) پی ببرند.

پژوهشگران راهی برای تقویت حس لامسه پیدا کردند

در هر کاری که می کنیم، لمس کردن اهمیت حیاتی دارد، از بستن دگمه تا استفاده از هر گونه صفحه کلید. اما بعضی از انسانها حس لمس کردن خود را از دست می دهند، به دلایلی مانند بیماری قند و یا کهولت. اینک، محققین آلمانی می گویند راهی پیدا کرده اند تا حس لامسه را تقویت کنند.

در نشریه "ساینس" گزارش شده است که این پژوهشگران با استفاده از ترکیبی از شوک الکتریکی خفیف و دارو، توانسته اند مولکولهای گیرنده سیگنال تماس NMDA را دوباره به کار بیندازند.

چند ده نفر داوطلب پیر وجوان، با اتصال برق خفیفی به انگشت اشاره، به مدت سه ساعت تپشهای الکتریکی بسیار خفیف، در حد یک تلنگر با انگشت دریافت کردند . به برخی از این داوطلبانء "امفتامین" داده شده بود که ماده تحریک کننده سلسله اعصاب بوده و فعالیت گیرنده های NMDA را تشدید می کند.

پژوهشگران برای اثبات اینکه می توان مولکولهای گیرنده حسی را رروشن و خاموش کرد، به گروه دیگری از داوطلبها دارویی دادند که جلوی فعالیت NMDA     را میگیرد و در نتیجه، قوه حسایی انگشتان را تضعیف می کند.

سپس با سوزن، میزان حساسیت پذیری انگشتان داوطلبان آزمایش شد. هوبرت دینز، سرپرست پروژه در دانشگاه روهر، در شهر بوخوم آلمان می گوید: "با این روش موفق شدیم توانایی حسی یک داوطلب هشتاد ساله را به حد یک آدم پنجاه ساله برسانیم. و این دستاورد بزرگی است. ترکیب ترغیب الکتریکی با امفتامین ها به نظر می رسد بخشهایی از مغز را که فعالیت لامسه را کنترل می کنند، به شکل مثبتی تجدید سازماندهی می کند. داریم از روشهایی استفاده می کنیم که شبیه به داستانهای تخیلی-علمی است و تا همین اواخر ناممکن به نظر می رسید..."

اما یکی دو روز پس از توقف روش درمانی برای تقویت سیگنالهای حسی، داوطلبان مجددا به حالت ضعیف قبلی خود بازگشتند. اینک، وظیفه و چالشی که در مقابل محققین است، دائمی کردن قدرت لامسه است.

در صورتی که علم به چنین موفقیتی در کنترل بر یکی از حواس مهم پنجگانه برسد، فقط بیماران و سالمندان نیستند که با استفاده از این روش، کیفیت زندگی خود را بالا می برند.

افراد معمولی هم ممکن است با تقویت حواس، به احساساتی دست پیدا کنند که در حال حاضر فقط برای معدودی ممکن است، نظیذر قدرت ادراک موسیقیدانها از بلندی و بمی نت ها.

زندگی نابینایان برای بسیاری از انسانها، دنیایی اسرار آمیز و غیر قابل تصور است.

(تهیه کننده: عفت پورقاسمی)

برگرفته از مطالبی از اینترنت


 

comment نظرات ()